{"id":1798,"date":"2026-07-17T12:52:19","date_gmt":"2026-07-17T11:52:19","guid":{"rendered":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/?page_id=1798"},"modified":"2026-07-17T12:55:52","modified_gmt":"2026-07-17T11:55:52","slug":"patron","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/patron\/","title":{"rendered":"Patron"},"content":{"rendered":"
\n\t\n
\n\t\n
\n\t\n
\n\t
<\/div>\n<\/div>\n\n\n\t

\n\t\tMaria Grzegorzewska (1888-1967)<\/strong>\t<\/h3>\n\n\n\n
\n

,,Mi\u0142o\u015b\u0107 jest d\u017awigni\u0105 \u017cycia, jakby najwi\u0119kszym impulsem natury ludzkiej do harmonii,
do \u0142adu, do nawi\u0105zania \u0142\u0105czno\u015bci mi\u0119dzy lud\u017ami,\u00a0do \u017cyczliwej wzgl\u0119dem nich postawy”.\u00a0<\/em><\/p>Maria Grzegorzewska<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n<\/blockquote>\n\n<\/div>\n\n\n

\n\t\n\n
\"\"<\/figure>\n\n<\/div>\n\n<\/div>\n\n<\/div>\n\n\n
\n\t\n\t

\n\t\t\u017byciorys\t<\/h3>\n\n\n\t

\n\t\tMaria Grzegorzewska urodzi\u0142a si\u0119 18 kwietnia 1888 roku we wsi Wo\u0142ucza ko\u0142o Rawy Mazowieckiej. By\u0142a najm\u0142odszym, sz\u00f3stym dzieckiem Adolfa i Felicji z Bohdanowicz\u00f3w Grzegorzewskich.\u00a0
W roku 1900 Grzegorzewska podj\u0119\u0142a nauk\u0119 w Warszawie, na pensji prowadzonej przez pani\u0105 Kotwick\u0105. Nast\u0119pnie przenios\u0142a si\u0119 do og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cej szko\u0142y \u015bredniej – Pauliny Hewelke. Szko\u0142\u0119 t\u0119 uko\u0144czy\u0142a w roku 1907. Rok p\u00f3\u017aniej ucz\u0119szcza\u0142a ju\u017c na Wydzia\u0142 Matematyczno? Przyrodniczy rocznego kursu przygotowuj\u0105cego do studi\u00f3w uniwersyteckich. Jednocze\u015bnie z zaj\u0119ciami na kursie rozpocz\u0119\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczno – o\u015bwiatow\u0105. Tym samym zwr\u00f3ci\u0142a na siebie uwag\u0119 w\u0142adz carskich, co zmusi\u0142o j\u0105 do wyjazdu na Litw\u0119. Sytuacja materialna jej rodzic\u00f3w nie by\u0142a najlepsza, m\u0142odziutka Maria podj\u0119\u0142a wi\u0119c prac\u0119 jako nauczycielka w domach prywatnych, przygotowuj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie do studi\u00f3w wy\u017cszych.\u00a0
W roku 1909 wyjecha\u0142a do Krakowa i wst\u0105pi\u0142a na Uniwersytet Jagiello\u0144ski, rozpoczynaj\u0105c studia przyrodnicze. W Krakowie Grzegorzewska sp\u0119dzi\u0142a dwa lata. Z\u0142a sytuacja materialna zmusi\u0142a j\u0105 do podj\u0119cia pracy zarobkowej. Studiowa\u0142a z pasj\u0105, a jednocze\u015bnie udziela\u0142a korepetycji i podejmowa\u0142a wyk\u0142ady na Uniwersytecie Ludowym im. Adama Mickiewicza. W tym okresie Maria Grzegorzewska pozna\u0142a r\u00f3wnie\u017c szereg ciekawych os\u00f3b, z grona \u00f3wczesnych naukowc\u00f3w. Zawsze \u017cyczliwa, u\u015bmiechni\u0119ta, ch\u0119tna do niesienia pomocy zyska\u0142a sobie sympati\u0119 og\u00f3\u0142u.\u00a0
Choroba p\u0142uc zmusi\u0142a j\u0105 do przerwania studi\u00f3w, podj\u0119cia leczenia i w konsekwencji wyjazdu z Krakowa do Zakopanego. Tam dowiedzia\u0142a si\u0119 o utworzeniu Mi\u0119dzynarodowego Fakultetu Pedagogicznego w Brukseli i nawi\u0105za\u0142a kontakt korespondencyjny z jego tw\u00f3rczyni\u0105 J\u00f3zef\u0105 Joteyko.
W roku 1913 Maria wyjecha\u0142a do Brukseli. Od pocz\u0105tku nawi\u0105za\u0142a przyjacielskie kontakty z Profesor Joteyko i innymi s\u0142awnymi pedagogami. Z chwil\u0105 wybuchu wojny Fakultet zosta\u0142 zamkni\u0119ty. Grzegorzewska przebywa\u0142a w tym czasie na wakacjach w Polsce. Uda\u0142o si\u0119 jej jednak przedosta\u0107 do Londynu, sk\u0105d ju\u017c razem z profesor Joteyko wyjecha\u0142y do Pary\u017ca. Grzegorzewska rozpocz\u0119\u0142a studia na Sorbonie. Jej zainteresowania dotyczy\u0142y w tym czasie wra\u017ce\u0144 estetycznych dzieci i m\u0142odzie\u017cy.
W roku 1916 uzyska\u0142a doktorat z zakresu estetyki. Wkr\u00f3tce jednak zapad\u0142a w jej \u017cyciu niezwykle istotna decyzja. Maria Grzegorzewska, pod wra\u017ceniem oddzia\u0142u dla upo\u015bledzonych umys\u0142owo, w jednym z francuskich szpitali, postanowi\u0142a po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 pracy z upo\u015bledzonymi. Rozpocz\u0119\u0142a mi\u0119dzy innymi prac\u0119 w klasie dla dzieci upo\u015bledzonych umys\u0142owo, w jednej ze szk\u00f3\u0142 paryskich. Poznawa\u0142a dzieci, ich potrzeby i tworzy\u0142a metod\u0119 pracy z nimi.\u00a0
W maju 1919 roku wr\u00f3ci\u0142a do Polski i wraz z dniem 1 listopada podj\u0119\u0142a prac\u0119 w Ministerstwie Wyzna\u0144 Religijnych i O\u015bwiecenia Publicznego na stanowisku referenta do spraw szkolnictwa specjalnego. Nast\u0119pnie zacz\u0119\u0142a pracowa\u0107 jako wizytator i zajmowa\u0142a si\u0119 organizacj\u0105 szk\u00f3\u0142 specjalnych oraz przygotowaniem nauczycieli i wychowawc\u00f3w do pracy w tych szko\u0142ach.
W grudniu 1920 roku zorganizowa\u0142a w Warszawie p\u00f3\u0142roczny Kurs Pedagogiki Specjalnej. Ostatni kurs w roku 1922\/23 zosta\u0142 po\u0142\u0105czony z Instytutem Fonetycznym i w ten spos\u00f3b powsta\u0142 Pa\u0144stwowy Instytut Pedagogiki Specjalnej. Jego dyrektorem zosta\u0142a Maria Grzegorzewska.
Od roku 1923 Grzegorzewska by\u0142a jednym z najbardziej aktywnych cz\u0142onk\u00f3w Komisji Obrony Szko\u0142y Jednolitej. Prowadzi\u0142a akcj\u0119 u\u015bwiadamiaj\u0105c\u0105 spo\u0142ecze\u0144stwo o potrzebach dzieci kalekich, niepe\u0142nosprawnych, upo\u015bledzonych umys\u0142owo. Wielokrotnie wyje\u017cd\u017ca\u0142a za granic\u0119. Bra\u0142a udzia\u0142 w seminariach i kongresach, wyg\u0142asza\u0142a prelekcje, referaty, zwiedza\u0142a plac\u00f3wki przeznaczone dla dzieci o r\u00f3\u017cnym typie upo\u015bledze\u0144.
W 1930 roku Maria Grzegorzewska powo\u0142a\u0142a Pa\u0144stwowy Instytut Nauczycielski.\u00a0
W 1934 roku odby\u0142 si\u0119 II Zjazd Nauczycieli Szk\u00f3\u0142 Specjalnych, podczas kt\u00f3rego Grzegorzewska wyg\u0142osi\u0142a referat pod tytu\u0142em ,,Metoda o\u015brodk\u00f3w zainteresowa\u0144 z punktu widzenia przystosowania jej do wychowania upo\u015bledzonych umys\u0142owo. Metoda ta, oparta na sposobie nauczania Decrolyego, zosta\u0142a przez ni\u0105 dostosowana do potrzeb polskiego szkolnictwa specjalnego, po wprowadzeniu pewnych zmian i innowacji. Jako „metoda o\u015brodk\u00f3w pracy” jest ona do dzi\u015b aktualna w pracy z dzie\u0107mi specjalnej troski.
W czasie II wojny \u015bwiatowej Maria Grzegorzewska znalaz\u0142a zatrudnienie jako nauczycielka Szko\u0142y Specjalnej w Warszawie i aktywnie uczestniczy\u0142a w tajnym nauczaniu m\u0142odzie\u017cy. Organizowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c pomoc dla dzieci dotkni\u0119tych skutkami wojny. By\u0142a aktywnym cz\u0142onkiem G\u0142\u00f3wnego Komitetu Pomocy \u017bydom, udziela\u0142a pomocy \u017bydom w getcie, organizowa\u0142a opiek\u0119 nad dzie\u0107mi \u017cydowskimi, umieszczaj\u0105c je w rodzinach polskich. W powstaniu warszawskim bra\u0142a czynny udzia\u0142 jako piel\u0119gniarka.
Po II wojnie \u015bwiatowej odbudowa\u0142a i rozwija\u0142a dzia\u0142alno\u015b\u0107 PIPS-u, a nast\u0119pnie w roku 1956 zorganizowa\u0142a Katedr\u0119 Pedagogiki Specjalnej na Uniwersytecie Warszawskim i obj\u0119\u0142a jej kierownictwo.
Za zas\u0142ugi na polu kszta\u0142cenia nauczycieli dla szk\u00f3\u0142 specjalnych, a przede wszystkim za rozw\u00f3j podstaw teoretycznych wychowania i kszta\u0142cenia dzieci upo\u015bledzonych, Grzegorzewska\u00a0 jako pierwsza kobieta w Polsce\u00a0 otrzyma\u0142a Order ,”Budowniczy Polski Ludowej”.
Maria Grzegorzewska zmar\u0142a 6 maja 1967 roku. Jej osi\u0105gni\u0119cia w zakresie pedagogiki specjalnej s\u0105 ogromne. Maria Grzegorzewska jest tw\u00f3rc\u0105, inicjatorem i organizatorem systemu kszta\u0142cenia specjalnego w Polsce. Ca\u0142e swoje \u017cycie po\u015bwi\u0119ci\u0142a osobom upo\u015bledzonym, walcz\u0105c o szacunek dla nich oraz o pe\u0142ne prawo do nauki i pracy. Swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105 i postaw\u0105 przekonywa\u0142a, \u017ce kalectwo nie pomniejsza warto\u015bci i godno\u015bci cz\u0142owieka.
\t<\/p>\n\n<\/div>\n\n\n\n

\n

„Nie ma kaleki – jest cz\u0142owiek!”<\/em>\u00a0<\/strong><\/em><\/p>Maria Grzegorzewska<\/cite><\/blockquote><\/figure>\n<\/blockquote>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„Nie ma kaleki – jest cz\u0142owiek!”\u00a0 Maria Grzegorzewska<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_uag_custom_page_level_css":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_zipai_imported":false,"_zipai_import_id":"","footnotes":""},"class_list":["post-1798","page","type-page","status-publish","hentry"],"spectra_blocks_featured_image_url":null,"spectra_blocks_author_info":{"display_name":"admin","avatar_url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/b82c45cbdb76820d6808085cdcd0e9c9db1ea01a25c8b3111c342be1ca15c36a?s=96&d=mm&r=g","author_link":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/author\/admin\/","description":""},"uagb_featured_image_src":{"full":false,"thumbnail":false,"medium":false,"medium_large":false,"large":false,"1536x1536":false,"2048x2048":false},"uagb_author_info":{"display_name":"admin","author_link":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/author\/admin\/"},"uagb_comment_info":0,"uagb_excerpt":"„Nie ma kaleki – jest cz\u0142owiek!”\u00a0 Maria Grzegorzewska","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1798","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1798"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1798\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/szkolaszpitalna.rzeszow.pl\/strona\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1798"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}